🧩 บล็อกเชนทำงานยังไง

บล็อกเชนคืออะไรกันแน่

พูดง่ายที่สุด บล็อกเชนคือสมุดบัญชีที่ทุกคนมีสำเนาเหมือนกัน เก็บประวัติ ธุรกรรมทั้งหมดเรียงเป็นก้อนๆ ที่เรียกว่าบล็อก แต่ละบล็อกผูกเข้ากับบล็อกก่อนหน้า ด้วยค่า hash ของมัน — ถ้าใครแก้ข้อมูลในบล็อกเก่าแม้แต่ตัวเลขเดียว hash ของบล็อกนั้น จะเปลี่ยนทันที แล้วการเชื่อมโยงกับบล็อกถัดไปทั้งหมดก็จะพังตามไปด้วย ลองดูผลจริงได้ในโหมด “ลองแก้ข้อมูล” ด้านบน

Hash คืออะไร ทำไมสำคัญ

Hash คือค่าที่ได้จากการนำข้อมูลใดๆ ก็ตามผ่านสูตรคำนวณทางเดียว (SHA-256 ในกรณีนี้) แล้วได้ตัวเลขฐาน 16 ยาว 64 ตัวอักษรออกมาเสมอ คุณสมบัติสำคัญคือ เปลี่ยนข้อมูลต้นทางแม้แต่นิดเดียว hash ที่ได้จะเปลี่ยนไปแบบคาดเดาไม่ได้เลย และไม่มีทางย้อนจาก hash กลับไปหาข้อมูลต้นทางได้ — สื่อนี้ให้เบราว์เซอร์ของคุณคำนวณ SHA-256 จริงทุกครั้ง เพื่อให้เห็นคุณสมบัตินี้ด้วยตาตัวเอง ไม่ใช่แค่ฟังคำอธิบาย

ทำไมการขุด (Mining) ถึงใช้พลังงานเยอะ

ไม่มีทางลัดในการหา nonce ที่ทำให้ hash ขึ้นต้นด้วยศูนย์ตามจำนวนที่ต้องการ — วิธีเดียว คือลองไปเรื่อยๆ ทีละค่า นักขุดทั่วโลกแข่งกันลองพร้อมกันหลายล้านล้านครั้งต่อวินาที ยิ่งตั้ง difficulty สูง ยิ่งต้องลองเยอะแบบทวีคูณ (แต่ละศูนย์ที่เพิ่ม ทำให้จำนวนครั้งที่ ต้องลองเพิ่มขึ้น 16 เท่า) ลองปรับ difficulty ในฉาก “ขุด” ดูว่าความเร็วต่างกันแค่ไหน

ทำไมแก้ข้อมูลย้อนหลังในบล็อกเชนยากมาก

เพราะการแก้บล็อกเก่าหนึ่งบล็อก ไม่ได้แปลว่าแก้แค่บล็อกนั้น — ต้อง ขุดใหม่ทั้งบล็อกนั้นและทุกบล็อกที่ตามมาหลังจากมัน ให้ทันเวลาก่อนที่เครือข่าย ส่วนใหญ่จะขุดบล็อกถัดไปเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ยิ่งบล็อกที่แก้อยู่ลึกเท่าไร ยิ่งต้องขุดตามให้ทัน มากขึ้นเท่านั้น ซึ่งในทางปฏิบัติต้องใช้พลังขุดมากกว่าครึ่งหนึ่งของทั้งเครือข่ายจริง (เรียกว่าการโจมตีแบบ 51%) — ลองกดปุ่ม “ขุดใหม่ทั้งสาย” ในโหมดลองแก้ข้อมูล แล้วสังเกตว่าต้องขุดกี่บล็อกกว่าจะแก้ให้ถูกต้องได้ทั้งหมด

เกี่ยวกับข้อมูลในสื่อนี้

ธุรกรรมและชื่อผู้ใช้ในสื่อนี้เป็นข้อมูลสมมติเพื่อการสอน ลายเซ็นดิจิทัลในฉากที่ 2 เป็นภาพเปรียบเทียบให้เข้าใจง่าย ไม่ใช่การเข้ารหัสจริง ส่วนการคำนวณ hash และการขุด ในฉากที่ 5 กับโหมดลองแก้ข้อมูล เป็นของจริงทั้งหมด คำนวณด้วย SHA-256 ผ่าน Web Crypto API ของเบราว์เซอร์คุณเอง ไม่มีการส่งข้อมูลใดออกจากเครื่องของคุณ

อยากรู้ลึกกว่านี้ อ่านต่อได้ที่ ศูนย์รวมสายขุด (คำนวณกำไรการขุดจริง) หรือ ภาพรวมเครือข่าย Bitcoin แบบสด หรือกลับไปที่ เส้นทางเรียนรู้ Bitcoin สำหรับมือใหม่