ตารางอันดับเหรียญคริปโตที่เห็นตามเว็บต่าง ๆ เรียงตาม “มูลค่าตลาด” หรือ market cap แทบทั้งหมด แต่คนส่วนใหญ่ดูแค่ลำดับกับราคา โดยไม่รู้ว่าตัวเลขที่ใช้เรียงมาจากไหน

เรื่องนี้สำคัญกว่าที่คิด เพราะความเข้าใจผิดเรื่องมูลค่าตลาดคือสาเหตุอันดับหนึ่งที่ทำให้มือใหม่ซื้อเหรียญราคาหลักสตางค์ด้วยความหวังว่า “ถ้ามันขึ้นไปเท่า Bitcoin ฉันรวย”

สูตรง่ายมาก แต่ตัวแปรตัวที่สองคือตัวปัญหา

มูลค่าตลาด = ราคาต่อเหรียญ × จำนวนเหรียญที่หมุนเวียนอยู่ในตลาด

ราคาต่อเหรียญเป็นตัวเลขที่ทุกคนเห็น แต่จำนวนเหรียญคือตัวที่ทำให้การเทียบราคาระหว่างเหรียญไม่มีความหมายเลย

ยกตัวอย่างให้ชัด: เหรียญ A ราคา 1,000,000 บาท มีอยู่ 100 เหรียญ กับเหรียญ B ราคา 1 บาท มีอยู่ 100,000,000 เหรียญ — เหรียญ B ราคาถูกกว่าล้านเท่า แต่มูลค่าตลาดใหญ่กว่าเหรียญ A ถึงเท่าตัว

แปลว่า ราคาต่อเหรียญเพียงอย่างเดียวไม่บอกอะไรเลยว่าถูกหรือแพง และการที่เหรียญหนึ่งราคา 0.5 บาทไม่ได้ทำให้มัน “มีที่ว่างให้ขึ้น” มากกว่าเหรียญที่ราคาแพงกว่า

circulating, total, max supply — สามคำที่ต่างกัน

  • Circulating supply — จำนวนที่หมุนเวียนในตลาดจริงตอนนี้ · ใช้คำนวณมูลค่าตลาดที่เอามาเรียงอันดับ
  • Total supply — ที่สร้างออกมาแล้วทั้งหมด รวมส่วนที่ยังถูกล็อกไว้ ยังไม่ปล่อยเข้าตลาด
  • Max supply — เพดานสูงสุดที่จะมีได้ตลอดกาล · Bitcoin คือ 21 ล้านเหรียญ ส่วนหลายเหรียญไม่มีเพดานเลย
  • ช่องว่างระหว่าง circulating กับ total คือความเสี่ยงที่คนมองข้ามที่สุด เพราะเหรียญที่ล็อกไว้จะทยอยปลดออกมาขายในอนาคต เป็นแรงกดราคาที่รู้ล่วงหน้าได้

FDV — ตัวเลขที่บอกความจริงอีกด้าน

FDV (Fully Diluted Valuation) คือมูลค่าตลาดที่คิดจากจำนวนเหรียญทั้งหมดที่จะมีในที่สุด ไม่ใช่แค่ที่หมุนเวียนตอนนี้

ถ้าเหรียญหนึ่งมีมูลค่าตลาด 3,000 ล้านบาท แต่ FDV อยู่ที่ 30,000 ล้านบาท แปลว่าตอนนี้มีเหรียญหมุนเวียนอยู่แค่ราวหนึ่งในสิบ ที่เหลืออีกเก้าส่วนรอปลดล็อกอยู่ ถ้าราคาจะทรงอยู่ได้เมื่อของทั้งหมดเข้าตลาด ต้องมีเงินไหลเข้ามาอีกมหาศาล

นี่เป็นเหตุผลที่เหรียญใหม่จำนวนมากราคาพุ่งตอนเปิดตัวแล้วค่อย ๆ ลงยาวเป็นปี ไม่ใช่เพราะโครงการแย่เสมอไป แต่เพราะอุปทานเพิ่มเร็วกว่าความต้องการ

ทำไมอันดับถึงหลอกตาได้

  • มูลค่าตลาดไม่ใช่เงินที่ไหลเข้าจริง — มันคือราคาซื้อขายล่าสุดคูณจำนวนเหรียญเฉย ๆ ถ้าคนพยายามขายทั้งหมดพร้อมกัน ราคาจะพังก่อนขายหมดนานแล้ว
  • เหรียญที่ปล่อยเข้าตลาดน้อย (low float) ปั่นอันดับได้ง่าย — ซื้อของจำนวนน้อยดันราคาขึ้น มูลค่าตลาดบนกระดาษก็โตตามทันที ทั้งที่ใช้เงินจริงไม่มาก
  • อันดับสูงไม่ได้แปลว่าปลอดภัย — มีเหรียญที่เคยติดสิบอันดับแรกแล้วมูลค่าหายไปเกือบทั้งหมดภายในไม่กี่สัปดาห์มาแล้ว
  • ต้องดูปริมาณซื้อขายควบคู่เสมอ — เหรียญที่มูลค่าตลาดใหญ่แต่ปริมาณซื้อขายบางมาก แปลว่าเวลาคุณอยากขายจริง อาจไม่มีคนรับซื้อในราคาที่เห็น

แล้วควรใช้ตัวเลขนี้ยังไงให้ถูก

มูลค่าตลาดมีประโยชน์มากในการทำสิ่งเดียว คือ ตรวจสอบความสมเหตุสมผลของสมมติฐาน ไม่ใช่ใช้เลือกเหรียญ

  • ก่อนจะเชื่อว่าเหรียญหนึ่งจะขึ้น 100 เท่า ให้เอามูลค่าตลาดปัจจุบันคูณ 100 แล้วดูว่าตัวเลขนั้นสมเหตุสมผลไหมเมื่อเทียบกับทั้งตลาด
  • เทียบเหรียญกับเหรียญให้ดูที่มูลค่าตลาด ไม่ใช่ราคาต่อเหรียญ
  • ดู FDV ควบคู่เสมอเมื่อพิจารณาเหรียญที่เพิ่งเปิดตัว
  • ดูปริมาณซื้อขายเพื่อประเมินว่าขายออกได้จริงแค่ไหน
  • ดูอันดับพร้อมมูลค่าตลาดและราคาจริงได้ที่ ตารางเหรียญคริปโต 100 อันดับ และเทียบเป็นเงินบาทได้ที่ เครื่องแปลงราคา

สรุป

  • มูลค่าตลาด = ราคา × จำนวนเหรียญหมุนเวียน — ราคาต่อเหรียญอย่างเดียวไม่มีความหมาย
  • เหรียญราคาถูกไม่ได้แปลว่ามีโอกาสขึ้นมากกว่า
  • ดู FDV เพื่อรู้ว่ายังมีเหรียญรออกมาอีกเท่าไร
  • อันดับสูงไม่เท่ากับปลอดภัย และมูลค่าตลาดไม่ใช่เงินที่ถอนออกได้จริง
  • อยากรู้ว่าชื่อย่อเหรียญที่เห็นในตารางแปลว่าอะไร อ่านต่อที่ ชื่อย่อเหรียญคริปโต
  • เนื้อหานี้เพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน