🔑 Seed Phrase ทำงานยังไง

Seed Phrase คืออะไรกันแน่

Seed phrase คือชุดคำ 12 หรือ 24 คำที่เข้ารหัสตัวเลขสุ่มชุดหนึ่งไว้ในรูปแบบที่มนุษย์จำง่ายกว่า เลขฐาน 16 ยาวๆ ตัวเลขสุ่มนั้นคือ “ต้นทาง” ของกุญแจทั้งหมดในกระเป๋าคุณ — ที่อยู่รับเงินทุกที่อยู่ ไม่ว่าจะมีกี่สิบกี่ร้อยที่อยู่ ล้วนคำนวณย้อนกลับไปหาชุดคำนี้ได้ทั้งหมด

ทำไม checksum ถึงสำคัญ

คำสุดท้ายของ seed phrase ไม่ได้สุ่มมาเฉยๆ แต่มีส่วนหนึ่งที่คำนวณจากอีก 11 คำก่อนหน้า เรียกว่า checksum เมื่อกู้คืนกระเป๋า ระบบจะคำนวณ checksum ใหม่แล้วเทียบดู ถ้าไม่ตรง แปลว่าจดผิดหรือพิมพ์ผิดแน่นอน — ลองดูผลจริงได้ในฉากที่ 2 ด้านบน

ทำไมเปลี่ยนคำเดียวถึงได้กระเป๋าคนละใบ

เพราะทุกขั้นตอนตั้งแต่คำ ไปจนถึงที่อยู่ เป็นฟังก์ชันแฮชและการคำนวณบนเส้นโค้งวงรี (elliptic curve) ซึ่งมีคุณสมบัติว่าเปลี่ยนอินพุตนิดเดียว ผลลัพธ์เปลี่ยนไปแบบคาดเดาไม่ได้เลย ไม่มี “ใกล้เคียง” ในโลกของการเข้ารหัส มีแต่ “ตรงเป๊ะ” กับ “คนละเรื่องกันเลย” เท่านั้น

ทำไมถึงคำนวณย้อนกลับไม่ได้

ทุกขั้นตอนเดินได้ทางเดียว จากคำ 12 คำ คำนวณไปหาที่อยู่ได้เสมอและรวดเร็ว แต่ไม่มีทางลัดที่จะคำนวณย้อนจากที่อยู่กลับไปหา private key หรือ 12 คำได้เลย ต่อให้ใช้คอมพิวเตอร์ทุกเครื่องบนโลกช่วยกันก็ต้องใช้เวลานานกว่าอายุจักรวาล — นี่คือรากฐาน ความปลอดภัยของ Bitcoin ทั้งระบบ

ข้อควรระวังที่ต้องพูดตรงๆ

ห้ามพิมพ์ seed phrase ของกระเป๋าที่มีเงินจริงลงเว็บไซต์ไหนทั้งสิ้น ไม่ว่าเว็บนั้นจะ บอกว่าปลอดภัยแค่ไหนก็ตาม รวมถึงหน้านี้ด้วย — ต่อให้หน้านี้ไม่ได้ส่งข้อมูลออกจากเครื่องคุณจริง (ตรวจสอบได้จากแท็บ Network ของเบราว์เซอร์) การฝึกนิสัยพิมพ์ seed phrase ลงเว็บเป็นเรื่องอันตราย เพราะเว็บปลอมที่ทำหน้าตาเหมือนของจริงมีอยู่จริงและถูกใช้หลอกขโมยเงินมาแล้วนับไม่ถ้วน

วิธีเก็บ seed phrase ที่ถูกต้องคือจดด้วยลายมือลงกระดาษ เก็บในที่ปลอดภัย ห้ามถ่ายรูป ห้ามพิมพ์ลงโน้ตในมือถือหรือคอมพิวเตอร์ ห้ามส่งผ่านแชทหรืออีเมลใดๆ ทั้งสิ้น

อยากรู้ต่อว่า private key กับ public key ต่างกันยังไง อ่านที่ Private Key กับ Public Key ต่างกันยังไง · เอา private key ที่ได้จากหน้านี้ไปลองเซ็นข้อความจริงต่อได้ที่ ลายเซ็นดิจิทัลทำงานยังไง · หรือดูภาพรวมทั้งหมดที่ บล็อกเชนทำงานยังไง · หรือกลับไปที่ เส้นทางเรียนรู้ Bitcoin สำหรับมือใหม่